Elektro Teknoloji

Şalt Sahalarında Güç Trafosu ve Önemi
Alternatif akımda, güç sabit kalmak şartı ile elektrik enerjisinin gerilim ve akım
değerlerini ihtiyaca göre değiştirmeye yarayan elektrik makinelerine transformatör diyoruz..
Elektrik enerjisi santrallerde üretildikten sonra abonelere ulaşana kadar değişik
işlemlerden geçer. İlk önce santral çıkışında elektrik enerjisinin gerilimi yükseltilir.
Böylece iletim yüksek gerilimle yapılmış olur. Şehir veya kasabaların girişinde yüksek
gerilim (YG) düşürülerek orta gerilim hâline getirilir. Son olarak da orta gerilim (OG)
dağıtım trafoları yardımıyla alçak gerilime çevrilir. İşte bu işlemler yerine getirilirken
değişik büyüklükte ve özellikte trafolar kullanılır.
Transformatörleri, amaçları bakımından yapılış tarzlarına göre;

Read the rest of this entry »

Şalt Sahasında Bulunan Donanımlar Nelerdir
Şalt sahası, elektrik santrali ile enterkonnekte şebeke arasında bağlantıyı sağlayan
yüksek gerilim ünitelerinin bulunduğu yerdir. Yüksek gerilim ünitelerinin en önemlilerinden
birisi transformatördür.
Şalt sahasında, kumanda binasındaki ölçü aletlerine bağlı akım ve gerilim trafoları
bulunur.
Enterkonnekte sistemde, şalt sahalarının kumanda binaları arası haberleşmesini sağlayan
enerji nakil hatlarının herhangi bir fazının üzerine bağlanan kuranportör hat tıkaçları da şalt
sahasında bulunur.
Elektrik enerjisinin iletimini sağlayan, enterkonnekte şebekede hava hatlarını taşıyan
pilonlar (direkler) da şalt sahalarında bulunan ünitelerdir.
Ayırıcılar, kesiciler, baralar, transformatör ve yardımcı gereçlerin bir arada tesis
edildiği yerlerdir. Elektrik enerjisini toplamaya veya dağıtmaya yarayan ünitelerden oluşur.
Şalt sahası üniteleri gerilimlerin büyüklüğü sebebiyle açık sahaya yerleştirilir. Şalt salonu
üniteleri ise kapalı yerlere monte edilir.

Şalt Sahası Nedir Tanımı
Tanımı
Trafo merkezlerinde, güç trafoları, baralar, bir kısım yardımcı teçhizat ile bu cihazları
irtibatlandırmakta kullanılan çeşitli bağlama elemanlarının (Kesici ve ayırıcılar) bir arada
bulunduğu, enerjinin toplandığı ve dağıtıldığı açık hava tipi tesislerdir.
Kapalı yerlerde bulunan şalt tesislerine ise şalt dairesi denir.

Enterkonnekte Şebekeler hakkında bilgi
Taşımada, iletimde, nakilde kârlılık ve güvenilirliğin artırılması amacıyla, özellikle
önemli miktarlardaki enerji alışverişi için iki ya da daha fazla sistem veya şebeke arasında
bölgeler arası ya da uluslararası bağlantı olanağı sağlayan elektriksel sistemdir.
Bu tip şebekelerde, o bölgedeki bütün elektrik üretim ve tüketim araçları büyük
küçük ayrımı yapılmaksızın sisteme dahil edilmektedir.
Enterkonnekte şebekenin; kesintisiz elektrik sağlayabilme, yüksek verim,
ekonomik olması gibi avantajları vardır. Bununla birlikte kısa devre akımlarının yüksek
oluşu ve sistemin kararlılığının sağlanmasının zor oluşu gibi sakıncaları vardır.
Enterkonnekte sistemde bir arıza olduğunda, sadece arıza olan yerin enerjisi kesilir.
Diğer kısımlarda enerjinin sürekliliği bozulmaz. Sistem içerisinde bir bölgede arızalanan
santral veya trafolar devre dışı bırakıldığında diğer santral ve trafolar bu bölgeleri
beslemeye devam eder. Her ülkenin kendi alıcılarını beslediği bir enterkonnekte şebekesi
vardır. Aynı zamanda bazı komşu ülkelerin sistemleri birbirine bağlanabilir. Ülke içerisinde
kendi başına çalışan küçük santraller ve beslenen aboneler olabilir. Bunlar sistemi
etkilemez. Ülkemizde de bir enterkonnekte şebeke vardır. Bu sistem içinde TEDAŞ’a ,
ayrıcalıklı şirketlere, üretim şirketlerine ve otoprodüktörlere ait tam kapasiteyle çalışan 350
kadar elektrik santrali vardır. Bütün bu santraller enterkonnekte şebeke kapsamında
birbirlerine paralel bağlıdır. 40428,5 km uzunluğundaki enerji nakil hatları ile bu santraller
ve yerleşim birimleri arasında bir ağ şeklinde şebeke tesis edilmiştir. Türkiye’deki
enterkonnekte sistem; Bulgaristan, Rusya, Irak, Suriye ve Gürcistan ülkelerinin
şebekelerine bağlıdır.

Read the rest of this entry »

Ağ (Gözlü) Şebekeler nedir
Şehir, kasaba, köy ve sanayi merkezlerinde uygulanabilen, beslemenin birden fazla
trafo ile yapıldığı ve alıcıları besleyen hatların bir ağ gibi örülerek gözlerin oluşturulduğu
şebeke tipine ağ şebeke denir.
Ağ şebekeler de ring şebekeler gibi beslemenin sürekli yapılabildiği, arızanın sadece
arıza olan yeri etkilediği bir sistemdir. Arıza olduğunda arızalı kısım sigortalar veya özel
koruma elemanları ile devre dışı bırakılır. Diğer kısımların enerjisi kesilmez. Bazı ağ
şebekelerde besleme bir yerden yapılır. Bu durumda yine kesintisiz enerji verebilir. Fakat
trafo arıza yaptığında şebekenin tamamı enerjisiz kalır.

Read the rest of this entry »

Ring (Halka) Şebekeler Hakkında Bilgi
Şehir, kasaba, köy ve sanayi merkezlerinde uygulanan, beslemenin birden fazla trafo ile
yapıldığı ve bütün trafoların birbirine paralel şekilde kapalı bir sistemin oluşturduğu şebeke
tipine ring şebeke denir.

Ring şebekelerde besleme birden fazla trafo ile yapıldığı için ring içerisinde bir arıza
olması hâlinde; sadece arıza olan kısım devre dışı kalarak çok az sayıda abonenin enerjisiz
kalması önlenir. Ring içerisindeki elektrik hatlarının kesitleri her yerde aynıdır. Bu sebeple
tesis maliyeti yüksektir. Dallı şebekelere göre daha güvenlidir. İleride alıcıların artmasıyla
hatların çekilen akımı taşımaması durumunda tesisin yenilenmesi çok pahalıya mal olur.
Çünkü ring şebekelerde tüm hatların değiştirilmesi gereklidir. Dallı şebekelerde ise akımı
fazla olan hattın değiştirilmesi yeterli olacaktır.

Read the rest of this entry »

Dallı (Dalbudak) Şebekeler nedir resimli anlatım
Yerleşim merkezleri olan; sanayi merkezleri, şehir, kasaba, köy gibi yerlerde
beslemesi genellikle tek kaynaktan yapılan ve şekli ağacın dallarına benzeyen şebeke türüne
dallı şebeke denir. Dallı şebekede, dağıtım trafoları, elektrik enerjisinin dağıtılacağı yerin
yük bakımından ağırlık merkezlerine yerleştirilir. Bu trafodaki elektrik, bir ağacın dalları
gibi önce kalın kollara daha sonra ince kollara ve dallara ayrılarak son aboneye kadar
ulaşır. Dağıtım şekli bir ağacın dallarına benzediği için bu şebeke tipine dallı (dalbudak)
şebeke denir.

Read the rest of this entry »

Dağıtım Şekillerine Göre Şebeke Çeşitleri, Tanımları, Prensip
Şemaları Hakkında Bilgi
Elektrik enerjisinin üretildiği santrallar çoğu zaman yerleşim birimlerine uzak olur.
Bazı yerlerde ise hiç santral yoktur. Bu sebeple üretilen elektrik enerjisini iletmek
yani taşımak gerekir. Elektrik enerjisinin tüketicilere ulaştırılması için tesis edilen
iletim ve dağıtım şebekeleri, iletim ve dağıtımın yapılacağı şehir, köy ve benzeri yerlerin
özelliklerine göre; en uygun, güvenli ve kesintisiz enerji verebilecek nitelikte olmalıdır.
Yerleşim birimleri ve sanayilerdeki cadde, yol, meydan ve geçitler boyunca
döşenen hat parçalarının birbirine eklenmesinden, kollar ve kolların birbirine
eklenmesinden de dağıtım şebekeleri meydana gelir. Elektrik şebekelerinin
kurulmasında alıcıların, teknik yönden uygun ekonomik ve ergonomik bir beslenmesi
ana kuraldır. Bu kuralları yerine getirebilmek için değişik şebeke sistemleri geliştirilmiştir.
Dağıtım şekillerine göre en uygun olan ve kullanılan şebeke sistemleri şunlardır:
Ø 4 grupta inceliyoruz;
1. Dallı şebekeler
2. Ring şebekeler
3. Ağ şebekeler
4. Enterkonnekte şebekeler

Çok Yüksek Gerilim Şebekeleri nelerdir
Çok yüksek gerilim şebekeleri 154 kV’un üstündeki gerilimi kullanan şebekelerdir.
Türkiye’de çok yüksek gerilim olarak 380 kV kullanılmaktadır. Bazı yabancı ülkelerde
500 ve 750 kV’a kadar gerilimler kullanılmaktadır. Şehirlerarası ve santraller arası
bağlantı için çok yüksek gerilim şebekeleri tesis edilir. Ülkemizde Atatürk Barajı’ndan
İstanbul’a hatta izmir’e kadar uzanan 380 kV gerilimli şebeke mevcuttur

Yüksek Gerilim Şebekeleri nedir
Yüksek gerilim şebekeleri 35 kV ile 154 kV arasındaki gerilimi kullanan
şebekelerdir. Elektrik enerjisinin üretildiği santrallerden başlayan ve büyük şehirler ile
bölgelerin başlangıcı arasında kullanılan şebekelerdir.

Yüksek gerilimde dağıtım yapılmaz. Yüksek gerilimler iletime en uygun
gerilimlerdir. Çok uzak mesafelere enerji iletiminde alçak gerilimlerde güç kaybı çok
olurken yüksek gerilimlerde güç kaybı az olduğu için yüksek gerilimler çoğunlukla iletim
şebekelerinde kullanılır. Türkiye’de kullanılan yüksek gerilim değerleri 66 ve l54 kV’dir.
Mesela, Kuzey -Batı Anadolu Şebekesi 154 kV’luk gerilimle Güney Anadolu Şebekesi de
66 kV’luk gerilimle beslenmektedir.

Yüksek gerilim şebekelerinde, 70-150 Km arasındaki uzaklıklarda 60-100 kV,
150-230 km arasındaki uzaklıklarda 100-154 kV ve
230 km’den uzun hatlarda çok yüksek gerilimler kullanılır.