
Şekil 4.20 -
a) Taşıyıcı Sinyali
b) Bilgi Sinyali
c) Frekans Modülasyonlu Sinyal
d) Bilgi Sinyalinin Türevi
e) Faz Modülasyonlu Sinyal |
Taşıyıcı sinyal fazının, bilgi sinyal genlik ve frekansına bağlı olarak
değiştirilmesidir. Frekans modülasyonuna çok benzer. Bir taşıyıcının
frekansı değiştirildiğinde fazı, fazı değiştirildiğinde de frekansı
değişir. Bundan dolayı FM ile PM birbirine benzer. Modüle edici sinyale
uygun olarak doğrudan değiştirilen, taşıyıcının frekansı olursa FM, modüle
edici sinyale uygun olarak doğrudan değiştirilen taşıyıcının fazıysa PM
meydana gelir. Direkt FM, endirekt PM; direkt PM ise endirekt FM 'dir.
Şekil 4.20 'de hem FM, hem de PM sinyal şekilleri gösterilmiştir, (b)
şeklindeki modüle edici (bilgi) sinyalin ilk türevi (d) şeklinde olduğu
gibi cosinüs dalgasıdır. Yani, sinüsün türevi cosinüs sinyalidir. Bu
sinyal, sinüs sinyalinden 90° ileridedir, (d) şeklindeki türevi alınmış
bilgi sinyalinin (-) alternanslarında taşıyıcının frekansı artar, (+)
alternanslarında ise taşıyıcının frekansı azalır.
Özetle;
* Bilgi sinyalinin (-) alternansında, taşıyıcının fazı artar. Fazın
artması demek, taradığı açı miktarının fazlalaşması ve taşıyıcı sinyalinin
aynı periyodu daha kısa sürede tamamlaması demektir. Bu da frekansın
artmasıdır.
* Bilgi sinyalinin (+) alternansında, taşıyıcının fazı azalır. Fazın
azalması demek, taradığı açı miktarının azalması ve taşıyıcı sinyalinin
aynı periyodu daha uzun sürede tamamlaması demektir. Bu da frekansın
azalması demektir.
Faz modüleli sinyalin elde edilmesi için Şekil 4.21 'deki blok
diyagramda görüldüğü gibi bilgi sinyalinin türev alıcı devrede türevi
alınan ve F-M modülatöre uygulanır. F-M modülatörün çıkışından P-M elde
edilir. F-M de frekans sapması sözkonusu iken P-M 'de faz sapması
sözkonusudur.

Şekil 4.21 - Faz Modüleli Sinyalin Elde Edilmesi |