Bugün ülkemizde küresel ısınma nedeniyle sıcaklıklar mevsim normallerinin üzerinde çıktığından özellikle  yerli yabancı turistiklerin ziyaret ettiği sahil illeri ile İç Anadolu’daki ilerimizde yoğun şekilde klima kullanımı arttığından ve ülkemiz elektrik tesisleri proje yönetmenliğinde belirtilen güç yoğunluğu hesabında konutların elektrikle ısıtılması ve soğutulması dikkate alınmadığından elektrik kesintileri yaşanmaya başlamıştır.

Gerilim düşümünün yanı sıra zaman TEİAŞ’a ait TM lerde  mevcut  YG/OG trafoların yetersiz kalarak  inkıtaların yaşandığı da  bir gerçektir.Aşağıda aşırı akım nedeniyle servis harici olan bir TM de yapılan röle koordinasyonu ile ilgili bir  çalışma sunulmuştur.Umarım ilgilenenlere faydalı olur.

89/137 Nolu iş emri gereği …………’te …………… tarihinde aşağıdaki çalışmalar yapılmıştır;

1) …………. 154/34,5 kV. 10 MVA güç trafosuna ait 5 adet 34,5 kV dağıtım fiderlerinin herhangi birinden gelen hat arızasında sık sık güç trafosunun servis harici olduğu anlaşılmış ve yapılan araştırmada bu durumun trafo diferansiyel ve trafo giriş aşırı akım rölesinin çalışmasından kaynaklandığı anlaşılmıştır.

2) Bu nedenle güç trafosu diferansiyel röle akım devrelerinin fazları ölçülmüş ve fazların normal olmadığı tespit edilerek, devre kontrolü yapılmıştır.

Devre kontrolleri sonucunda, diferansiyel röle projesinde, (güç trafosu YNyn0 bağlı olduğu halde) 34,5 kV taraf diferansiyel röle akımlarının yıldız bağlı olduğu ve kablajında bu şekilde yapılmış olduğu görülerek bu bağlantı değiştirilmiş ve üçgen bağlantı yapılmıştır. Söz konusu proje de tadil edilmiştir. Güç trafosu servise alındıktan sonra diferansiyel röle akımlarının fazları ve genlikleri normal değerler görülmüştür.

3) Trafo giriş aşırı akım rölesinin çalışma prensibinin ise I ani ayarının küçük olmasından kaynakladığı anlaşılmıştır. 

Bu nedenle;

Güç trafosunun 34,5 kV bara 3 faz kısa devre akımı hesaplanırsa,

Xs = 0,09511 pu (89/1) den alınmıştır.

             dur.

34, 5 kV 3 faz kısa devre akımı buna göre;

 dir.

Bu akım 154 kV tarafta ise

 dir.

Trafo giriş A. Akım rölesinin I ani ayarı daha önce 200 A ayarlı olarak hesaplanan kısa devre akımının ve ayarının küçük olduğu görülmektedir.

Bu nedenle rölenin I ani ayarının yükseltilmesi istenmiştir. Sınırlarının yetersiz olduğu görülerek I ani ayarı iptal edilmiştir.

4) Ayrıca 34,5 kV fiderlerindeki röle ayarlı kontrol edilmiş ve toprak rölelerinin zaman ünitelerinin olmadığı bu nedenle  fiderlerin devreye alınmaları sırasında oluşan deneraj akımları bu röleleri, zaman zaman çalıştırarak problemlere sebep olduğu anlaşılmıştır ve 34,5 kV tüm fiderin toprak röleleri temin edildikten sonra (2-3) – 12 – 1989 tarihinde bilahare değiştirilmiştir.

5) Çalışmalardan sonraki tarihlerde istasyondaki fider açmaları takip edilmiş ve durumu normale geldiği anlaşılmıştır.

6) Söz konusu güç trafosu bilgimiz dışında servise alınmış olup, servise alındığı tarihten bu güne kadar, trafoda meydana gelen açmaların servisimize bildirilmiş olduğu tespit edilmiştir.

RÖLE MUAYENE FÖYÜ

AŞIRI AKIM RÖLESİ

                     ………………… Trafo Merkezi……………………………………………..……….Çıkışı……………………………………. kV

                     Röle Tipi ……………………………Amp. Seri No.                       A)…………………………….İmalatçı…………………………

                                                                                                                                   B)…………………………………………………………..

Akım trafo oranı…………………… Amp.                       C)…………………….... Değişim Katsayısı……………..…

                     Kullanılan A. T. O. …………………Amp.                       T)…………………………………………….…

                     Muayene Cinsi……………………………………………………………………………………………………………

                     Düşünceler………………………………………………………………………………………………………………….….…

                     ……………………………………………………………………………………………………………………………..………

                     Muayene Eden……………………..                                İmza……………………..                    Tarih…………………………..........

                     Kontrol Eden……………………….                                 İmza……………………..                    Tarih……………………………..….