Senkron Makinelerin Yapısı
Alternatif akım senkron generatörlerle üretilir. Bu makinelere kısaca alternatörler de
denir. O halde, milinden aldığı mekanik enerjiyi, gerek 1 fazlı gerekse 3 fazlı alternatif
gerilime dönüştüren veya alternatif gerilim üreten makineleri alternatör diye
tanımlayabiliriz. Genel olarak üç fazlı olarak karşılaşılan alternatörlerden günümüzde elde
edilen maksimum güç 1500 MVA ulaşmıştır (Nükleer santraller için turbo alternatörler).
Bugünkü imkanlarla 4 kutuplu 2500 MVA’lık turbo generatörlerin yapımı mümkün
olmaktadır.
Aynı kavramlarla D.C. generatörlerinde de (dinamolarda) karşılaşmıştık.
Endüvi, alternatörlerde alternatif gerilimin elde edildiği kısma denir. Birer yüzeyleri
yalıtılmış silisli saçların paketlenmesinden yapılmışlardır. Endüvi yapısına göre duran
endüvili ve dönen endüvili olmak üzere iki kısma ayrılır. Dönen endüvili alternatörün
endüktörü sabittir. Duran endüvili alternatörün endüktörü ise hareketlidir. Alternatör ister
dönen endüvili olsun isterse duran endüvili olsun, endüvi üzerinde daima alternatif
gerilimin üretildiği sargılar bulunur. Endüktör üzerinde ise daima kutup (doğru akım)
sargıları bulunur. Genelde, endüvi, küçük güçlü alternatörlerde dönen kısımda bulunur.
Büyük güçlü alternatörlerde ise duran kısımdadır. Kutupları (endüktörü) hareketsiz,
endüviyi (rotoru) hareketli olarak dinamolarda görmüştük. Gerçekten de dinamolarda
endüvi mili üzerindeki kollektörü kaldırır, yerine bilezikleri koyarsak yapısal olarak küçük
güçlü alternatörle karşılaşırız. Ancak her iki makinede de endüvi sarım şekilleri farklı
özellikler taşımaktadır. Döner endüvili alternatörler büyük güçler için yapılamazlar. Dönen
endüvili makinelerde akım ve gerilimler dış devreye bilezik ve fırçalar yardımı ile
alınmaktadır. Ancak kuvvetli akım ve yüksek gerilimlerde bu işlem birçok sorun
oluşturacaktır.
Alternatörler başlıca iki ana bölümden oluşurlar; endüvi (stator) ve
endüktör (rotor).

Endüktör (kutuplar), manyetik alanın meydana geldiği uyartım (kutup) sargılarını
taşıyan, büyük güçlü makinelerde dönen kısımdır. Endüktör bu yüzden rotor olarakda
isimlendirilir.
Ayrıca senkron makineler rotor cinsine göre iki tipte incelenir. Bunlar;
Ø Çıkık kutuplu rotor içeren senkron makineler
Ø Yuvarlak kutuplu rotor içeren senkron makineler