Buhar Türbinli Santraller
Termik santrallerde buhar kazanlarında yakıt ve hava karışımı uygun şartlarda
yakılır. Bu esnada kazanda bulunan sudan, yüksek sıcaklıkta yüksek basınçlı buhar elde
edilir. Elde edilen yüksek basınçlı buhar, buhar türbinine gönderilerek mekanik enerji elde
edilir. Buhar türbinine akuple olan alternatörde bu enerjiyi elektrik enerjisine dönüştürür.
Bu prensiple çalışan termik santrallere buhar türbinli santraller denir.

Buhar türbinli santrallerde yakıt olarak linyit kömürü, fuel-oil, doğal gaz ve büyük
şehirlerin çöp atıkları vb. kullanılır. Termik santraller, üretilen elektrik enerjisinin
maliyetini daha fazla artırmamak için kullanılan yakıtın bulunduğu yerin yakınına kurulur.
Santralin kurulacağı yere yakın, büyük su kaynağının da bulunması gerekir. Çünkü buhar
elde etmek için çok fazla suya ihtiyaç vardır. Örneğin; Afşin-Elbistan Termik Santrali’nin
saatteki su ihtiyacı 5.400 ton, yakıt ihtiyacı ise saatte 3.000 tondur.
Prensip olarak bir buhar türbinli termik santralin çalışmasını Şekil 1.11’deki şemaya
göre anlatacak olursak; besleme suyu pompasından basılan su kazana gönderilir. Kazanda
ısıtılan su ilk önce buharlaşır, sonra kızdırıcılardan geçerek kızdırılır (nemi alınır). Elde
edilen kızgın buhar, buhar türbinine gönderilir. Buhar türbininin kanatlarına çarpan buhar,
türbini döndürür. Buhar türbinine bağlı alternatör bu dönme şeklindeki mekanik enerjiyi
elektrik enerjisine dönüştürür. Alternatör çıkışı bir yükseltici trafo ile enerji nakil hatlarına
verilir. Buhar türbininde işi biten çürük buhar, kondanser denilen yoğunlaştırıcılara gelerek tekrar su haline dönüştürülür ve besleme suyu pompası ile tekrar kazana girer. Bu işlem bir
döngü içerisinde devam ederek termik yolla elektrik enerjisi üretimi gerçekleşmiş olur.

Buhar türbinli santraller; yıllık yağış ortalamasının düşük olduğu zamanlarda,
hidroelektrik santrallere alternatif olarak, termik enerji kaynakları kullanılarak elektrik
enerjisi üretimine devam ederler. Yılın her mevsiminde istenilen niteliklerde ve sürekli
enerji üretebilmesi özelliğinden dolayı elektrik enerjisi üretiminde önemi büyüktür. Isı
değeri düşük linyit kömürü gibi katı yakıtların değerlendirilmesine imkan sağlamakla
beraber, santral bacalarından çıkan atıklar nedeniyle asit yağmuru ve sera gazı etkisi
yaratmaları da söz konusudur.

Yakıt
Isı Enerjisi
Kazan
Buhar
Kinetik
Enerjisi
Türbin
Mekanik
Enerji
Alıcı
Alternatör
Elektrik
Enerjisi
Şekil 1.13: Termik santral enerji dönüşüm şeması