Skip to content
Ayarlar
Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size
You are here: KONULAR arrow KONULAR arrow Enerji Üretimi arrow Alternatörlerin Uyartılması
Alternatörlerin Uyartılması Print E-mail

Alternatörlerin Uyartılması
Şebekeleri besleyen alternatörlerin yükleri günün her saatinde aynı değildir. Oysa,
alternatörlerin yüklü çalışma durumlarında (özellikle indüktif yükte) uç gerilimlerinde
düşmeler olurken, üzerindeki yükü kalkan (boş çalışan) alternatörün uç geriliminde
yükselmeler olur. Ancak elektrik şebekelerinde yüke göre değişken bir gerilim değil, sabit
bir gerilim arzu edilir. Bu da değişik yük durumlarına göre alternatörlerin uç gerilimlerini
ayarlamakla sağlanır. Bilindiği gibi alternatörlerde gerilim;
Ø Devir sayısı
Ø Kutuplardaki manyetik akı gibi değişkenlere bağlıdır.
Devir sayısının değişmesi aynı zamanda (F=P.n/120) frekansı da değiştireceğinden
gerilim ayarı için kutuplardaki manyetik akının (Φ) değiştirilmesi gerekir. Bunun için de
uyartım akımını değiştirmek yeterlidir.

Alternatörlerin uyartım akımı başlıca üç şekilde sağlanır.
Ø Serbest uyartım
Ø Özel uyartım
Ø Kendi kendine uyartım


Ø Serbest Uyartım
Uyartım makinesi, ana makineden tamamen ayrıdır; arada yalnız elektriki bir bağlantı
vardır. Serbest uyartımda enerji bir akümülatör bataryasından veya doğru akım
dinamosundan sağlanır. Bu enerjiyle santralde bulunan diğer makinelerde uyartılabilir.
Alternatörün uyartımı doğru akımla yapılır.

Ø Özel Uyartım
Bu sistemde senkron makinenin miline bir uyartım dinamosu yerleştirilmiştir. Böylece
gerekli uyartım akımı sağlanır. Uyartım akımı sağlayan dinamonun gücü, senkron makinenin
gücünün en çok % 5 i kadardır. Örneğin 250 kVA lık bir alternatör için 10-12,5 kW uyartım
dinamosu yeterlidir.
Bazı alternatörlerde iyi bir gerilim ayarı ve kararlı çalışma için çift dinamo kullanılır.
Bunlardan ikincisi, uyartım dinamosunun kutuplarını uyarmak içindir.

Ø Kendi Kendine Uyartım
Son zamanlarda senkron makinelerde kendi kendine uyartım çok kullanılmaya
başlamıştır. Bunlarda, aynen kendi kendine uyartımlı dinamolarda olduğu gibi alternatörün
artık manyetik alanından yararlanılır. Alternatörün ürettiği alternatif gerilim, doğrultmaçlar
aracılığı ile doğrultulur ve kutuplar uyartılır.

Uyartım dinamosunun alternatör miline akuple edilmiş olmasının başlıca nedeni,
gerekli uyarma gücünün sürekli el altında bulunması içindir. Örneğin; şebekedeki bir kısa
devrede alternatör çıkış gerilimi kuvvetle düşer. Gerilimin normal değerine çıkarılması için
dinamo tarafından alternatörün kutuplarına büyük bir doğru akım gücünün verilmesi
gerekir.
 bağlantıda (B) reostası uyartım dinamosunun akımını ve dinamo
çıkış gerilimini ayarlarken, (A) reostası alternatörün uyartım akımını ayarlamaktadır.
Sonuçta her iki reosta alternatörün uyartımı için gerekli doğru gerilimi ve alternatör çıkışını
ayarlar.

 
< Prev   Next >
 

Free Page Rank Tool