Skip to content
Ayarlar
Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size
You are here: KONULAR arrow KONULAR arrow Enerji Üretimi arrow Alternatörlerin Paralel Bağlanma Şartları
Alternatörlerin Paralel Bağlanma Şartları Print E-mail

Alternatörlerin Paralel Bağlanma Şartları
Ø Paralel bağlanacak alternatörlerin gerilimleri mutlaka birbirlerine eşit
olmalıdır (E1=E2). Gerilim eşitliği  çift voltmetreler ile
gözlenir. Alternatörlerin paralel bağlantısı için gerilim eşitliği (E1=E2)
gerektiğini ve alternatör geriliminin uyartım akımı ile ayarlandığını öğrendik.

 bağlantıda 1. alternatörün E1 gerilimi, 2. alternatörün E2
geriliminden büyük olursa ne olur? Gerilimi küçük olan 2. alternatör sisteme
akım vermediği gibi, şebekeden akım çekmeye başlar ve motor olarak
çalışmasına devam eder.

Ø Paralel bağlantı için ikinci koşul frekans eşitliğinin sağlanmasıdır (F1=F2).
Frekans eşitliği çift frekans metreler ile gözlenir. Bu aletler de çift
voltmetreler gibi özel olarak alternatörlerin paralel bağlanmalarında
kullanılırlar. Frekans F= p.n/120 kutup sayısı ve devir sayısına bağlı olduğuna
ve alternatör kutup sayısı (P) değiştirilemeyeceğine göre, f1=f2 eşitliği
alternatörlerin devir sayıları değiştirilerek sağlanır. Alternatör devir sayısı da;
dizel grubu, su türbini, gaz türbini gibi kendisini çeviren mekanik güç
kaynağının yakıt miktarı ile ayarlanır. Paralel bağlantı için özel yapılmış çift
voltmetreler ve çift frekans metreler yardımı ile (E1=E2) gerilim eşitliği ve
(f1=f2) frekans eşitliğinin gözlendiğini öğrendik. Bu ölçü aletleri yerine
normal voltmetreler ve frekans metreler ile de aynı ölçümler yapılabilir. Ölçü
aletlerinin çift kadran ve çift skalalı olması sadece rahat bir ölçüm kolaylığı
sağlar.

Paralel bağlantı için diğer bir koşul ise faz
sıralarının aynı olması koşuludur. Bu aynı
zamanda aynı adlı uçların kendi aralarında (R1,
R2 ile S1, S2 ile) bağlanması anlamına da gelir.
Bu koşulun kontrolü faz sırası göstericisi denilen
aletle yapılır. Aynı amaçla küçük güçlü bir
asenkron motor da kullanılır. Alet önce 1.
alternatör uçlarına tutulur. Aletin diski belirli bir
yöne döner. Sonra alet uçları aynı sıra ile şalterin
diğer kontaklarına bağlı 2. alternatörün uçlarına
bağlanır. Dönüş yönü aynı ise şaltere bağlanan
karşılıklı uçlar aynı isimli fazlardır.

Paralel bağlantı için gerekli olan son derece dikkat gerektiren bir koşul da
senkronizm anının saptanmasıdır. Senkronizm anı (Senkronizasyon) paralel
bağlanacak alternatör fazlarının üst üste çakışması demektir. Senkronizm
anında her iki alternatör gerilimleri aynı anda, aynı ani değerleri alırlar.
Senkronizm anı saptandıktan sonra paralel bağlanmış her iki alternatörün
sadece bir fazı için çizilen şekildeki eğriler gibi diğer faz eğrileri de üst üste
çakışmalıdır.

Senkronizm anı senkronoskop, sıfır voltmetresi ve lamba bağlantıları ile ayrı ayrı
saptanır. Senkronoskop bir çeşit asenkron motordur. Senkronoskop devreye bağlandığında
ibre alternatörlerin frekans farkına bağlı olarak belirli bir yöne döner. Frekans farkı
azaldıkça ibrenin dönüşü yavaşlar. İbre işaretlenen yerde durunca alternatör fazları üst üste
gelmiş ve gerilimler arasındaki faz farkı sıfır olmuş demektir. 1. alternatörün frekansı 2.
alternatör frekansından fazla ise senkronoskop bir yöne dönecek, 2. alternatör frekansı 1.
alternatör frekansından fazla ise ibre ters yöne dönecektir. Senkronoskop yerine çeşitli
lamba bağlantıları ile de senkronizasyon anı tespit edilir.

Sönen ışık bağlantısı, her iki alternatör için E1=E2 ve f1=f2 eşitlikleri sağlanıp
şalterin karşılıklı ayaklarına aynı isimli fazlar gelecek şekilde bağlantı yapılır. Her iki
alternatörün faz gerilimleri toplamı dikkate alınarak uygun sayıda lamba, kendi aralarında
bağlanır. Lamba grupları şekilde görüldüğü gibi aynı isimli fazlara bağlanır. Montajdan
sonra lambalar yanıp sönerler. Lambaların yanıp sönme hızı alternatörlerin frekansları
arasındaki farka bağlıdır. Lambaların yanıp sönme hızı paralel bağlanacak alternatörün
devir sayısı (frekans) ile yavaşlatılır. Lambaların söndüğü an senkronizm anıdır. Ancak
lambaların söndüğü anda, uçları arasında azda olsa bir gerilim bulunabilir. Bu küçük
gerilim lambaları yakmaya yetmeyeceğinden senkronizm anı diye şalteri kapatmak
sakıncalı olabilir. Bu yüzden lambalarla beraber bir voltmetre kullanılır. Voltmetrenin
göstereceği değer 0 ile 2E değerleri arasındadır. Voltmetrenin sıfırı gösterdiği an
senkronizm anıdır. Aynı faza ait eğriler arasındaki 180° açı farkında lambalar E1+E2
gerilimi ile yanar. Bu durum senkronizm anından çok uzaktır. Faz eğrileri arasındaki açı
farkı azaldıkça lambaların ışık miktarı da azalacak ve nihayet üç faz eğrileri arasındaki faz
farkı sıfır olduğunda lambalar sönecektir. Sönen ışık bağlantısına karanlık bağlama da
denir. Bunun dışında, yanan ışık ve dönen ışık gibi sakıncalarından dolayı pek
kullanılmayan lamba bağlantıları da vardır. Bazı santrallerde senkronizasyon için otomatik
senkronlama röleleri kullanılır. Daha duyarlı ve daha sağlıklı paralel bağlantı için
elektronik senkronlama röleleri vardır.

 
< Prev   Next >
 

Free Page Rank Tool